Salie, koningin van geneeskrachtige planten

salie

De naam van dit kruid, dat in vele soorten voorkomt, is afgeleid van het Latijnse woord ‘salvere’ (zalven, redden, genezen, gezond zijn). Al in de oudheid zei men dat een paar van deze plantjes in de tuin een garantie waren voor een lang en gezond leven. In de middeleeuwen was salie het middel tegen cholera en de pest. 1597 beschreef kruidkundige Gerard de plant als “goed voor hoofd en hersenen, geheugen en zintuigen, versterkt de zenuwen, herstelt verlamden en geneest trillende ledematen”. Het kruid werd ook ingezet tegen diarree, maagproblemen, longontsteking, nierkwalen, nachtelijk zweten, keelpijn, scheurbuik, menstruatieklachten, ontstoken wonden en als verjongingskuur. De oude Grieken en Romeinen gebruikten salie al om vlees te bewaren. Salie remt namelijk de groei van schadelijke bacteriën.

‘Salvia officinalis’ bevordert de spijsvertering (bij oprispend maagzuur), is galaanmakend, krampstillend, antiseptisch, vermindert transpiratie, is algemeen stimulerend, koortsverlagend, slijmoplossend, hoeststillend, menstruatiebevorderend, en bevordert wondheling.

Het wordt daarom in de fytotherapie ook gebruikt bij uitputting, herstelprocessen, mentale gevoeligheid, meningitis en virale zenuwontsteking, griep, bronchitis, angina, sinusitis, aften, herpes, spijsverteringsstoornissen, buikkrampen, tegen winderigheid, diarree, galinsufficiëntie, reumatische artritis, onvoldoende urinelozing, cellulitis, bloedsomloopstoornissen, uitblijvende menstruatie, pre-menopauze, witte vloed, wonden, huidziekten en haaruitval. Salie helpt vette maaltijden te verteren.

Goed voor het brein

Saliewortel wordt al ruim 1000 jaar gebruikt om de hersenfuncties te verbeteren. Onderzoek in 2003 bevestigde de geheugenversterkende werking. In saliewortel blijkt een stof te zitten die erg lijkt op stoffen in het medicijn tegen Alzheimer, een ziekte waarbij geheugenverlies het belangrijkste kenmerk is.

Tegen ontstekingen

Salie bevat onder meer rozemarijnzuur, een antioxidant met een ontstekingsremmende werking. Het activeert moleculen in het lichaam die inwendige infecties te lijf gaan. Deze infecties vinden dagelijks bij iedereen op celniveau plaats. Artrose, aderverkalking en astma zijn voorbeelden van inwendige infectieziekten waartegen salie kan helpen.

Salie tegen veroudering

In de 10e eeuw beweerden Arabische wetenschappers dat je van salie eten het eeuwige leven kreeg. Carnosinezuur is een belangrijk bestanddeel van salie. Het is een sterke antioxidant die ook de aanmaak van glutathion stimuleert, ook wel een antiverouderingsstof genoemd.

In de keuken

Salie is in de keuken gegeerd, om vis- en vleesgerechten beter verteerbaar te maken. Apart en niet overvloedig gebruiken is aan te raden om de specifieke smaak tot zijn recht te laten komen. Salie past prima bij paling in ’t groen, in kruidenazijn en kruidenolie, bij parmaham, maar ook in bouillon, soepen en (tomaten)sauzen, gevogelte, bij linzen, paprika, ui, prei, tomaat, aubergine, over een pizza, bij een omelet of gebakken aardappelen.

Meer is niet beter

Zoals het homeopatische principe, kan een kleine hoeveelheid van een stof de symptomen genezen, terwijl een grote hoeveelheid de symptomen veroorzaakt. Zo is een kleine hoeveelheid salie antispasmodisch, terwijl grotere hoeveelheden net spastische samentrekkingen veroorzaken van bijvoorbeeld de baarmoeder. Salie is samentrekkend en uitdrogend en helpt bij allerlei kwalen. Onder het motto ‘hoe meer, hoe beter’, werd vroeger echter al eens een overdosis toegediend. In de late middelleeuwen en erna belandden heel wat vroedvrouwen die salie gebruikten om de menstruatie te beïnvloeden en de vruchtbaarheid te bevorderen, zo als heks op de brandstapel.

In grote hoeveelheden of bij veelvuldig gebruik opletten en niet gebruiken bij zwangerschap (contracties baarmoeder), borstvoeding (vermindert melkgift), bij epilepsie. Hoge dosering van de etherische olie, die thujon bevat, is giftig voor het centraal zenuwstelsel en kan zelfs verlamming veroorzaken. Daarom gebruiken aromatherapeuten liever Scharlei (Muskaatsalie, Salvia sclarea), die heel wat therapeutische eigenschappen met salie gemeenschappelijk heeft, maar slechts een kleine hoeveelheid thujon bevat.

Voorbeeldgebruiken:

Saliethee bij opvliegers en nachtelijke transpiratie: 2 tot 4 theelepels tinctuur in water, of koude saliethee drinken, getrokken van het salieblad.

Saliebladeren die enkele minuten in azijn hebben gesudderd, werden gebruikt als omslagen voor pijnlijke gewrichten en reuma.

Saliethee kan je gebruiken als na spoelmiddel om donker haar donkerder en glanzende te maken.

Een tas saliethee voor het slapengaan is rustgevend. Bij hoest en verkoudheid is deze thee slijmoplossend en verzachtend.

Wist je dat?

Je kunt gedroogde saliebladeren tussen linnengoed leggen om insecten te verjagen.

De bladeren kunnen worden verbrand op houtskool of gekookt in water om een kamer te desinfecteren. Salierook verdrijft dieren- en kookluchtjes.

 Lees meer gezondheidsnieuws

Share This:



VORIG ARTIKEL: 

VOLGEND ARTIKEL: